Marc Soustrot - chef-dirigent 1996-2006 

'Hij belichaamt de partituur, dirigeert meestentijds uit het hoofd en letterlijk uit de losse pols. Het ontbreken van de lessenaar biedt ruimte aan 's mans eloquente gebarentaal, die bijna een ballet mag heten.' Zo beschreef De Stentor nog niet zo lang geleden dirigent Marc Soustrot in actie. En zo ziet het er ook uit in het beeldfragment van de repetitie van Poulencs La Voix Humaine dat Soustrot in oktober 2005 met Het Brabants Orkest uitvoerde.

Marc Soustrot - chef-dirigent 1996-2006
door: Paul Janssen

De man die van 1996 tot 2006 chef-dirigent was van Het Brabants Orkest wist inderdaad indruk te maken door het orkest tot een flexibel ensemble met een enorm kleurenpalet te transformeren. Een orkest dat onder zijn leiding niet alleen uitblonk in het Franse repertoire, maar ook uitgroeide tot een van de beste regionale orkesten van het land. De Fransman stond een enorme vrijheid van spelen voor en leerde het orkest ook in grote symfonieën kamermuzikaal te denken en te spelen.

Marc Soustrot in gesprek met componist Henri Dutilleux en violist Pierre Amoyal.

Soustrot, opgeleid aan de conservatoria van Lyon en Parijs begon zijn muzikale loopbaan in de jaren zeventig als assistent-dirigent van het London Symphony Orchestra waar hij de kunst kon afkijken van grootheden als Karl Böhm, Carlo Maria Giulini en Leonard Bernstein. In 1978 kreeg hij de muzikale leiding over het Orchestre Philharmonique des Pays de la Loire dat hij opstuwde van een matig regionaal gezelschap tot een van de beste Franse orkesten. In 1995 werd hij chef-dirigent van het Orchester der Beethovenhalle in Bonn en in 1996 volgde na slechts enkele gastdirecties de benoeming tot chef-dirigent van Het Brabants Orkest.

Met de komst van Soustrot, wiens benoeming unaniem door de orkestleden werd toegejuicht, kwam er een einde aan een rommelige en chef-dirigentloze periode waarmee het orkest sinds het vertrek van Arpád Joó in 1994 te kampen had. Hoewel Soustrot al weer af dreigde te haken nog voordat hij begonnen was vanwege het feit dat het orkest hem niet geconsulteerd had bij de gelijktijdige benoeming van Jaap van Zweden tot vaste gastdirigent werden alle hobbels op tijd gladgestreken. Met Soustrot aan het roer keerde de rust terug en kreeg zowel de klankcultuur als de concertprogrammering een enorme impuls. 'De hemel op aarde', jubelden de musici over Soustrot en de Fransman breidde het repertoire van het orkest uit door zijn grote kennis van de subtiele negentiende en twintigste eeuwse Franse partituren.

'Toen ik vijfentwintig was, werd ik assistent-dirigent bij het London Symphony Orchestra. Ik ben toen gecoacht door dirigenten als Karl Böhm en Leonard Bernstein. Van hen heb ik heel veel geleerd in muzikaal opzicht, maar mijn dirigeerstijl is mijn eigen stijl. Het is onzin om een andere dirigent te imiteren. Je moet altijd jezelf blijven. Je directiestijl moet bij je eigen persoonlijkheid passen, anders werkt het niet', zei Soustrot al eens in deKlank over zijn unieke manier van werken. Met het Brabants Orkest voerde Soustrot niet alleen structureel de grote werken uit het Duits-Oostenrijkse repertoire uit, maar ook en vooral het door hem zo geliefde Franse repertoire. Daarbij schuwde hij de hedendaagse muziek niet. Naast de bekende klassiekers programmeerde hij geregeld belangrijke twintigste eeuwse partituren zoals Tout un monde lointain van Henri Dutilleux en Des canyons aux étoiles van Olivier Messiaen.

In 2003 verliet Soustrot het orkest van Bonn om zich meer te richten op Het Brabants Orkest. Dat er drie jaar later ook een einde kwam aan de vaste verbintenis tussen Soustrot en Het Brabants Orkest had alles te maken met zijn ambitie om meer tijd te hebben voor gastdirecties en zijn gulden regel dat de samenwerking tussen een chef-dirigent en een orkest niet langer dan tien jaar mag duren.

Hoewel Soustrot nimmer aan glans verloor en de orkestleden hem nog lang niet kwijt wilden, zette de dirigent er aan het einde van seizoen 2005-2006 een punt achter. 'Het was de afgelopen dertig jaar van mijn carrière altijd muziek plus leiding geven, muziek plus politiek, muziek plus budgetten. Ik wil mij nu graag alleen met muziek bezig houden', zo verklaarde hij zijn afscheid in deKlank.

Na tien mooie jaren kwam er zo een einde aan een glorieuze periode in de historie van Het Brabants Orkest. Een periode die inmiddels voortgezet wordt door Alan Buribayev, de energieke opvolger van Soustrot, en toch ook een beetje door Soustrot zelf: bij zijn vertrek werd hij benoemd tot eredirigent van het orkest.